Het fotootje hiernaast heb ik gekozen omdat dit plantje voor herboristen een twijfelgeval kan zijn. Want wat zijn nu eigenlijk kruiden? Toen ik gisteravond het van Dale Woordenboek opensloeg, gaf die tien verschillende definities…
Laat me er enkele overlopen, en dan de mijne toevoegen…

Voor een botanicus is een kruid een niet-houtige zaadplant. Het kunnen dus een- en tweejarigen zijn, of vaste planten, maar geen bomen en struiken. Voor een botanicus is dus het (tweejarige) look-zonder-look een kruid, net zoals peterselie en dille. Salie, roosmarijn en laurier daarentegen zijn struikjes en dus geen kruiden.
Ook de petunia’s in je plantenbakken in de zomer zijn volgens een botanicus kruiden.

Voor een kok zijn kruiden planten(delen) die in kleine hoeveelheden aan een gerecht worden toegevoegd om de smaak te accentueren, te verfijnen, aan te passen. Volgens Wikipedia is een keukenkruid afkomstig van niet-houtige gewassen, maar daar ben ik het volledig mee oneens… volgens mij zijn roosmarijn, tijm, laurier… wel degelijk keukenkruiden ;-)! Een kok maakt soms een onderscheid tussen kruiden en specerijen, waarbij kruiden dan planten zijn uit de meer gematigde streken, en specerijen planten(delen) zijn uit (sub)tropische klimaten (en vaak afkomstig zijn van houtige planten).

Net als een kok hecht de (medisch) herborist geen belang aan het al dan niet houtig zijn van een plant, maar wel aan het mogelijke gebruik. Voor een herborist is een plant een kruid wanneer het op basis van zijn inhoudstoffen een waarde heeft op medicinaal vlak. In tegenstelling tot een kok en een botanicus beschouwt een herborist dus een eik, een linde en een berk dus wel als kruiden. Look-zonder-look zal volgens de meeste herboristen niet echt als een kruid worden beschouwd, omdat het medicinaal nauwelijks enige betekenis heeft.

Tja, en wat zijn dan voor mij kruiden? Wel, ik houd van plantjes, en ik klets graag over allehande plantjes, ook over medicinaal weinig bruikbare groeiseltjes als look-zonder-look…
En dus is mijn definitie een zo breed mogelijke: een kruid is voor mij een plant die omwille van bepaalde aspecten (inhoudstoffen, smaak, en soms de vorm, of een symbolische betekenis) een waarde heeft voor de mens die verder gaat dan het strict utilitaire. Een berk die tot planken wordt verzaagd en gebruikt als timmerhout wordt dan niet als ‘kruid’ gebruikt. Leverkruid, verwerkt in een ‘kruidwis’, en dus symbolisch gebruikt is voor mij wel een kruid…

Even terug naar onze look-zonder-look… Voor mij is het een kruidje… Door zijn inhoudstoffen is het lekker als toevoeging aan sla (smaak), hoewel het dus niet echt een medicinale betekenis heeft.
Dat het botanisch gezien een kruid is, maakt het des te meer een kruid voor mij, en bovendien is het plantje voor mij symbool voor mijn wijze van tuinieren. Ik probeer in mijn tuin zo ecologisch mogelijk te tuinieren, waarbij ik (dus) ook aandacht wil hebben voor ecologische leefgemeenschappen, en ruimte wil bieden voor inheemse planten.
Toen wij ons huis (met grote tuin) kochten, vond ik één plantje look-zonder-look in de tuin. Ik heb dat plantje gekoesterd en beschermd, en het volgende jaar waren er enkele nieuwe plantjes (geen bloemen, want het is een tweejarige). In de loop van de jaren zijn er plantje sgeweest die al eens gebloeid (en zaad gevormd0 hebben in hun eerste jaar, en sindsien heb ik nu jaarlijks bloemetjes… En vorig jaar werd ik beloond: look-zonder-look is een van de waardplanten van de oranjetip (een vlinder uit de witjes-familie). Twee jaar geleden zag ik voor het eerst een oranjetip in de tuin, maar niet langer dan een dag, en vorig jaar zag ik dat vlindertje heel regelmatig in mijn tuin rondfladderen….